De Mossad, officieel bekend als "Ha-Mossad le-Modiin ule-Tafkidim Meyuhadim" (Instituut voor Informatie-inwinning en Speciale Taken), is de buitenlandse inlichtingendienst van Israël. Deze organisatie werd opgericht op 13 december 1949 door de toenmalige Israëlische premier David Ben-Gurion, kort na de stichting van de staat Israël. De Mossad is een van de drie belangrijkste veiligheidsdiensten in Israël, naast de Aman (militaire inlichtingendienst) en de Sjabak of Sjien Beet (binnenlandse veiligheidsdienst).
Geheime diensten: feiten versus fictie
Tijdens het ongevallenonderzoek, uitgevoerd volgens ICAO Annex 13, is er nooit sprake geweest van bemoeienis door geheime diensten. Alle deelnemers waren experts, deskundigen of afgevaardigden van regeringen en overheidsinstanties.
De hoofdoorzaak van het luchtvaartongeval was het technische falen van de motorophanging van de Boeing 747. Er waren geen aanwijzingen voor terrorisme of een aanslag. Voor onderzoek naar een mogelijke aanslag werd het Nederlandse Gerechtelijk Laboratorium ingeschakeld bij het wrakstukonderzoek in hangar 8.
De parlementaire enquête deed in 1999 opnieuw onderzoek en concludeerde dat de geheime diensten van de staat Israël – de Mossad – geen enkele rol hebben gespeeld.
Speculatie zonder bewijs
Veel publicaties en beweringen die tussen 1992 en 1999 en ook daarna buiten de officiële onderzoeksrapporten verschenen, waren gebaseerd op hypothesen en speculaties die destijds nog niet of onvoldoende met feiten konden worden onderbouwd. Vanuit een luchtvaarttechnische invalshoek kon weldegelijk tegengas worden gegeven. Maar toen dat uitmondde in nog fellere retoriek in sommige media, werd besloten om niet meer actief alles te gaan bestrijden wat er in de media geschreven werd. Dit zou bovendien veel tijd kosten. Men hoopte dat de feiten later voor zich zouden spreken.
Journalist Vincent Dekker en politicus Rob van Gijzel stelden een mogelijke rol van de Mossad en andere scenario's aan de orde. Voor deze veronderstellingen is uiteindelijk nooit verifieerbaar bewijs gepresenteerd. Achteraf bezien bleken technische onderwerpen, zoals de keuze van de bemanning voor baan 27, mede door een gebrek aan luchtvaartkundige context foutief te worden geïnterpreteerd.
De gedachte dat de Mossad het onderzoek naar de Bijlmerramp zou hebben beïnvloed zonder dat daarvoor verifieerbaar bewijs werd aangedragen, heeft kenmerken van paranoïde denken.
Van Gijzel en journalist Pierre Heijboer waren van mening dat het ICAO Annex 13-onderzoek meer aandacht had moeten besteden aan de lading van het vliegtuig. Ook na de parlementaire enquête bleef Van Gijzel deze onderwerpen publiekelijk aan de orde stellen.
Anno 2025 is Van Gijzel nog steeds niet in staat de niet onderbouwde stellingen 'los te laten' (zie documentaire Rampvlucht en de PowNed YouTube video (Complot)theorieën | ongevallenonderzoek EL AL 1862).
Onbewijsbaar
Niemand is in staat te bewijzen 'dat iets er niet was'. Een verdere discussie lijkt zinloos.
(Complot)theorieën | ongevallenonderzoek EL AL 1862
VVOJ / NVJ | ongevallenonderzoek EL AL 1862
Keuze baan 27 | ongevallenonderzoek EL AL 1862
Speculatie | ongevallenonderzoek EL AL 1862
Route | ongevallenonderzoek EL AL 1862
Onderstaande stelling van Vincent Dekker over een vermeende rol van de Mossad is nooit met verifieerbaar bewijs onderbouwd. Maar Dekker heeft ook nooit een voet gezet in hangar 8, of aan welke discussie binnen het onderoeksteam deelgenomen. In de beschikbare onderzoeksrapporten, archieven en de parlementaire enquête zijn hiervoor geen aanwijzingen gevonden. Daarmee blijft deze bewering een speculatieve hypothese en geen op feiten gebaseerde conclusie. Zie in dit verband ook de beschouwing in De Groene Amsterdammer (april 1999). Uit mijn eigen ervaringen en leden van het onderzoeksteam durf ik zonder meer te stellen dat er nooit bemoeienis van het veiligheidsonderzoek door de Mossad geweest is.
Figuur 289