De blame game ontstond binnen enkele weken/maanden na het ongeval. De Raad voor de Luchtvaart was nooit betrokken geweest bij het ontwerp, de bouw en de certificering van de Boeing 747 en de Pratt & Whitney motoren, noch bij de vluchtuitvoering / operatie of kwalificaties van piloten van de Israelische Luchtvaartmaatschappij El Al. Eigenlijk de enige onafhankelijke partij tijdens het ongevallenonderzoek.
De blame game rond de Bijlmervliegramp, toelichting bij de tekening
De tekening verbeeldt de blame game rond de Bijlmervliegramp: een kringloop waarin vragen, beschuldigingen, politieke druk en verdediging elkaar kunnen versterken. Media vragen wat wordt verzwegen, politici zoeken verantwoordelijken, bestuurders verwijzen naar bevoegdheden en onderzoekers proberen uit te leggen wat de gegevens aantonen. Wanneer antwoorden als ontwijking worden opgevat, groeit het wantrouwen en begint de kringloop opnieuw.
Bewoners en hulpverleners staan in het midden. Zij zoeken duidelijkheid en erkenning, maar krijgen te maken met uiteenlopende en soms tegenstrijdige verklaringen. De tekening kent de partijen verschillende rollen toe: bestuurlijke verantwoordelijkheid, journalistieke zorgvuldigheid en technisch onderzoek moeten ieder op hun eigen merites worden beoordeeld. Deelname aan deze dynamiek betekent niet automatisch dat iemand bewust misleidt.
Een blame game ontstaat wanneer het aanwijzen of afweren van schuld de waarheidsvinding gaat overheersen. Vermoedens kunnen dan als feiten worden behandeld, terwijl correcties onvoldoende aandacht krijgen. Het wordt steeds moeilijker om een eerder ingenomen standpunt te herzien.
Onderaan staat de uitweg: terug naar de bronnen. Formuleer de bewering precies, onderzoek het bewijs, zoek ook naar tegenbewijs en corrigeer wat onjuist blijkt. Zo kunnen verantwoordelijkheden zorgvuldig worden vastgesteld en ontstaat ruimte voor duidelijkheid, erkenning en leren.